Montessori ringtoren van hout – pooldieren en ijszee

Ring voor ring naar de top

Uw kind pakt een ring, zoekt het gat in het midden en schuift hem over de stang. De ring glijdt naar beneden en komt met een zacht tikje op de voet terecht. Dan de volgende, en de volgende. Als laatste gaat het bovenstuk erop en is de toren af. Het hele werk past in de hand van een volwassene: 13 cm hoog, met een doorsnede van 7,5 cm en een gewicht van 240 g.

De ringen verschillen in grootte, en dat ziet het kind snel aan de toren zelf. Komt een grote ring op een kleinere terecht, dan steekt hij uit en ziet de toren er scheef uit. Niemand hoeft te zeggen dat het anders moet: het kind haalt de ring er zelf weer af en probeert een andere. Zo ontdekt het, ring voor ring, dat de grootste onderaan hoort en de kleinste bovenaan.

De toren draagt een thema van pooldieren en ijszee. Dat geeft u iets om over te praten terwijl er gebouwd wordt: waar het koud is, welke dieren op het ijs leven, hoe zij zich warm houden. Een gewone ringtoren wordt zo een klein verhaal, en het kind krijgt woorden aangereikt die bij het spel horen.

Het spel heeft een duidelijk begin en een duidelijk einde. Het begint met een lege stang en eindigt met een toren waar het bovenstuk op staat. Daartussen zit het werk van het kind, en dat werk is helemaal van hem. Haalt uw kind de toren meteen daarna weer uit elkaar om opnieuw te beginnen, laat dat dan gewoon gebeuren: herhalen is precies hoe een kind een beweging onder de knie krijgt, en het mag zo vaak als het zelf wil.

Fijne motoriek in een kleine beweging

Wat is fijne motoriek precies? Het samenspel van vingers, hand en ogen bij kleine, nauwkeurige bewegingen, zoals iets oppakken tussen duim en wijsvinger of een voorwerp precies op een plek zetten. Een ring over een stang schuiven is daar een goed voorbeeld van. Het kind moet de ring recht houden, het gat boven de stang brengen en pas dan loslaten. Mislukt het, dan blijft de ring op de punt van de stang hangen en probeert het opnieuw.

Als speelgoed voor de fijne motoriek vanaf 1 jaar vraagt de ringtoren precies dat ene gebaar, steeds opnieuw, zonder afleiding. Daarbij oefent het kind de oog-handcoördinatie: kijken waar de stang staat en de hand daarheen sturen. Bij het afhalen van de ringen gebeurt het omgekeerde, en ook dat is oefening: een ring van de stang trekken zonder dat de hele toren omvalt.

Ringen stapelen is ook denkwerk. Het kind vergelijkt groottes, eerst door te proberen en later door te kijken voordat het een ring pakt. Rond 2 jaar kan het de ringen van groot naar klein ordenen. Dat is een eerste vorm van redeneren: welke ring is het grootst van wat er nog over is, en welke komt daarna? Een stap verder komt het leren tellen: samen de ringen tellen terwijl ze op de stang gaan, of tellen hoeveel er nog moeten.

Hoe u de ringtoren aanbiedt

Zet de toren niet volledig opgebouwd voor uw kind neer, en ook niet met alle ringen tegelijk ernaast. Begin met de stang en één ring. Laat zien hoe u de ring langzaam over de stang schuift, haal hem eraf en geef hem aan uw kind. Lukt dat, voeg dan een tweede ring toe, en zo verder. Deze opbouw, één element tegelijk, is hoe de Montessori-pedagogie nieuw materiaal aan een kind voorstelt.

De vergissing die het spel bederft, is verbeteren. Zet een kind een kleine ring onderaan, laat het dan zo. De toren ziet er straks scheef uit, en dat is precies de informatie die het kind nodig heeft om het de volgende keer anders te doen. Wie elke ring meteen goed legt, neemt het kind die ontdekking af.

Kan het kind de toren in de juiste volgorde opbouwen, dan zijn er varianten. Leg de ringen eerst los op tafel en vraag het kind ze van groot naar klein naast elkaar te leggen, zonder stang. Of laat het de toren met gesloten ogen opbouwen en de grootte voelen in plaats van zien. Ruim de toren na het spel samen op, met alle ringen weer op de stang, zodat hij de volgende keer compleet klaarstaat.

Kies voor het aanbieden een rustig moment en een vaste plek, op een kleed op de vloer of aan een laag tafeltje. Zit naast uw kind en niet tegenover, zodat het uw handen ziet bewegen zoals het zijn eigen handen ziet. Praat weinig tijdens het voordoen; uw handen vertellen genoeg. Bewaar de toren op een lage plank, zodat het kind hem zelf kan pakken wanneer het wil, en zet er niet te veel ander speelgoed naast.

Van 1 jaar tot peuter, en de zorg voor het hout

Rond 1 jaar gaat het vooral om de ringen eraf halen. Dat lukt sneller dan erop zetten, en een kind van die leeftijd doet het met overtuiging. Daarna komt het erop schuiven, nog zonder volgorde: elke ring die op de stang blijft, is een succes. Met een jaar of 2 komt het ordenen, en dan wordt de toren een puzzel die het kind zelf oplost.

Voor een peuter blijft de toren nuttig, ook als hij al snel goed lukt. Het kind gaat er dan mee spelen: de ringen als wielen, als borden, als een rij op tafel. Het pooldierenthema nodigt uit tot een verhaal, en de stang wordt een paal waar dieren omheen staan. Een kind dat al wat praat, kan de pooldieren benoemen en vertellen wat ze doen, of vragen stellen over het ijs en de zee. Zo groeit de woordenschat mee met het spel.

Hout verzorgt u met een licht vochtige doek; meteen afdrogen en niet in water laten weken. Zet de toren niet in de volle zon of naast de verwarming. Een kind van 1 jaar stopt dingen in de mond, dus neem de ringen geregeld even af, vooral als er meerdere kinderen mee spelen.

Een ringtoren kiezen

Ringtorens bestaan in veel uitvoeringen: een klassieke piramide, een raket, een vuurtoren, een toren met kleurrijke dieren. Het verschil zit vooral in het thema en de vorm van het bovenstuk; het gebaar blijft hetzelfde. Kies dus vooral een thema dat uw kind aanspreekt of dat past bij ander speelgoed dat het al heeft. Een kind dat graag naar dieren kijkt, heeft bij een toren als deze meteen iets om over te praten. Deze toren kiest voor de pooldieren en de ijszee en hoort bij de Poolcirkel Collectie, waar u ander speelgoed in hetzelfde thema vindt. Andere modellen staan bij de categorie stapeltoren.

Wie een eerste stuk houten babyspeelgoed zoekt, heeft met een stapeltoren met ringen een eenvoudige start: één taak, een duidelijk einde, en het kind ziet zelf of het gelukt is. Meer speelgoed van hout voor 1 jaar staat bij speelgoed voor 1 jaar, en materiaal dat aansluit bij de volgende stappen vindt u bij Montessori speelgoed voor 1 tot 2 jaar.

Veelgestelde vragen

Wat is een ringtoren en wat leert een kind ervan?

Een stang op een voet met ringen van verschillende grootte die het kind erover schuift, afgesloten met een bovenstuk. Het kind oefent de fijne motoriek, de oog-handcoördinatie en het vergelijken van groottes.

Vanaf welke leeftijd kan een kind ringen op grootte stapelen?

Ringen op de stang schuiven lukt vanaf 1 jaar. Ze van groot naar klein ordenen komt meestal later, rond 2 jaar.

Hoe bied je een stapeltoren aan volgens de Montessori-methode?

Begin met de stang en één ring, voeg pas een ring toe als de vorige lukt en verbeter het kind niet: de scheve toren laat zelf zien dat de volgorde anders kan.

Kenmerken

• Leeftijd: vanaf 1 jaar
• Afmetingen: 13 cm x Ø 7,5 cm
• Gewicht: 240 g
• Inhoud: houten stang met voet, ringen van verschillende grootte en bovenstuk
• Thema: pooldieren en ijszee
• Garantie: 2 jaar