Montessori voor thuis: wat houdt het precies in?
Montessori voor thuis, kort gezegd: u past in uw eigen huis een pedagogiek toe die vertrekt vanuit het observeren van het kind, en u geeft het een ruimte en materiaal waarmee het leert door zelf te handelen. Het woord Montessori is een familienaam, die van Maria Montessori (1870-1952), een van de eerste vrouwen die in Italië als arts afstudeerden.
In 1907 opent zij in Rome, in de arbeiderswijk San Lorenzo, het eerste Casa dei Bambini, het „kinderhuis”. Ze probeert er voorwerpen uit die geïnspireerd zijn op het werk van twee Franse artsen, Jean Itard en Édouard Séguin, noteert wat de kinderen kiezen, herhalen of links laten liggen, en stelt bij. Het materiaal dat vandaag haar naam draagt, en dat veel ouders kennen als Maria Montessori-speelgoed, is uit die jaren van observatie ontstaan.
Educatief speelgoed volgens Montessori: vier ideeën achter de naam
Leest u „Montessori” op een doos, dan verwijst dat woord naar vier eenvoudige ideeën, die u thuis gemakkelijk terugvindt:
- Vrije keuze binnen een kader: het kind kiest zijn activiteit uit een paar voorstellen die binnen handbereik klaarstaan, en zet die terug op haar plek wanneer het klaar is.
- Gevoelige perioden: op bepaalde leeftijden hecht een kind zich met bijzondere intensiteit aan orde, beweging, taal of piepkleine voorwerpen. Het materiaal volgt die drang, in plaats van erop vooruit te lopen.
- Eerst de hand, dan het abstracte: het kind tilt een houten vorm op, schuift een kraal opzij of trekt een letter met de vinger na, en pas daarna benoemt, telt of schrijft het.
- De volwassene op de achtergrond: hij bereidt de ruimte voor, laat iets langzaam zien en observeert daarna. Hij onderbreekt geen geconcentreerd kind en corrigeert het niet door het werk over te nemen.
Samen vormen deze principes de Montessori-methode, ontstaan in de klas en later aangepast aan het gezinsleven. Wie Montessori voor thuis zo begrijpt, kan het aanbod beter schiften: een bont gekleurd speeltje met „Montessori” op de verpakking sluit niet vanzelf aan bij de gedachte erachter, terwijl een klein karafje op kindermaat er helemaal bij past.
Praktische tip voor thuis
Observeer uw kind een week lang voordat u iets koopt: wat het opent, leegmaakt, opstapelt of steeds opnieuw doet. Die bewegingen van het moment vertellen u veel beter welk materiaal past dan een kant-en-klare lijst.